Nog drie natuurspektakels die zeilers in vervoering brengen

Stephanie C.

Wie met een jacht op reis is, beleeft de natuur vanuit een bijzonder perspectief. Ver weg van kunstlicht en vlak boven het wateroppervlak worden verschijnselen zichtbaar, die op het land gemakkelijk aan het oog onttrokken blijven. Nadat we al de lichtgevende zee, migrerende bultruggen en mysterieuze diepzeelandschappen hebben laten zien, richten we onze blik deze keer naar het noorden, op tropische riffen en een buitengewoon weersverschijnsel.

Als het noorderlicht boven de ankerplaats danst

Met het begin van de herfst begint in de hoge noordelijke breedtegraden weer het noorderlichtseizoen. Vooral in Noord-Noorwegen, IJsland, Groenland en Alaska kunnen jachtbemanningen zien hoe groene, paarse of roodachtige lichtbanden over de nachtelijke hemel trekken. Dit verschijnsel ontstaat wanneer elektrisch geladen deeltjes uit de zonnewind in aanraking komen met het magnetisch veld en de atmosfeer van de aarde. Rond de equinoxen doen zich statistisch gezien vaker gunstige omstandigheden voor om sterke noorderlichten te zien. Aan boord komt het schouwspel bijzonder intens over, omdat zelfs zwakke lichtsluiers goed te zien zijn, ver weg van heldere bebouwde gebieden. Er is echter geen garantie, want wolken, maanlicht en zonneactiviteit bepalen de zichtbaarheid. Wie zijn kansen wil vergroten, doet er goed aan ruimte-weerprognoses te volgen en een donkere, beschutte ankerplaats te kiezen met vrij uitzicht naar het noorden.

Wanneer een heel koraalrif tegelijkertijd tot leven komt

Bij het Great Barrier Reef breekt de komende maanden de periode aan van een van de grootste voortplantingsgebeurtenissen in de oceanen. Bij de zogenaamde massa-spawning geven talrijke koraalsoorten binnen een kort tijdsbestek tegelijkertijd hun eicellen en zaadcellen af aan het water. Temperatuur, daglengte, getijden en maanfase moeten daarvoor op elkaar zijn afgestemd. Vaak vindt dit fenomeen enkele nachten na een volle maan in de Australische lente of vroege zomer plaats. Dan stijgen talloze roze of crèmekleurige bolletjes uit de koraalriffen op, waardoor het er onder water uitziet alsof er sneeuw naar boven dwarrelt. Voor bemanningen voor de kust van Queensland is dit fenomeen een indrukwekkend bewijs dat een rif geen star bouwwerk is, maar een levend netwerk van organismen. Wie dit schouwspel tijdens het snorkelen of duiken wil aanschouwen, moet contact opnemen met erkende lokale aanbieders en zich houden aan de beschermingsvoorschriften van het mariene park. Koralen mogen niet worden aangeraakt of beschadigd door een onzorgvuldig uitgeworpen anker.

Wanneer zich een zuil vormt tussen zee en hemel

Boven warme kustwateren kunnen zich in de nazomer en herfst vaker waterkolommen vormen. Vooral in de Middellandse Zee ontstaan ze wanneer warm water, vochtige lucht en onstabiele weersomstandigheden samenkomen. Van een afstand lijkt een waterhoos op een smalle trechter, die vanuit een donkere wolk tot aan de zee reikt. Sommige exemplaren blijven zwak en lossen snel weer op, andere ontwikkelen krachtige winden en worden gevaarlijk voor jachten, bijboten en losliggende uitrusting. Vooral vanaf het water is het een spectaculair schouwspel, maar voor een betere foto mag niemand een waterhoos naderen. De Amerikaanse weerdienst raadt schippers aan om zich in een hoek van ongeveer 90 graden ten opzichte van de waarneembare bewegingsrichting van de waterhoos te verwijderen. Tegelijkertijd moeten de zeilen worden opgedoekt, losse voorwerpen worden vastgezet en moeten weers-waarschuwingen worden gevolgd. Waterkolommen laten op bijzonder indrukwekkende wijze zien hoe direct zeilers de dynamiek van de zee en de atmosfeer ervaren. Ze herinneren er echter ook aan, dat bij sommige natuurspektakels respect en afstand belangrijker zijn dan het beste uitzicht.

Of het nu gaat om het dansende noorderlicht, de gezamenlijke voortplanting van een koraalrif of een draaiende kolom boven de zee: zulke momenten maken van een zeiltocht meer dan alleen een reis van haven naar haven. Wie goed oplet, goed voorbereid is en de natuur de nodige ruimte geeft, ontdekt op het water steeds weer gebeurtenissen, die nog lang in het geheugen blijven hangen.